Ozanlar bugünkü aşıkların ilk temsilcileridir. Hun Türklerinden XVI. yüzyılın başına kadar bu adla anıldılar. Ozanlar kopuz eşliğinde şiir söyleyen kişiler olarak tanınmakla birlikte yüzyıllar sonra da ‘herze söyleyen’ yani ‘geveze’ anlamına anlamına gelen adla da anılmışlardır. Ozanlarla ilgili olarak Dede Korkut Kitabı’nın ‘Giriş’ kısmında bazı bilgiler bulunur. Bu bilgileri Şu şekilde aktarabiliriz: ”Kolca kopuz yükseltip“OZAN VE ÂŞIK KAVRAMLARI ÜZERİNE” yazısının devamını oku
Kategori arşivleri: Genel
XVII. YÜZYILDA DİNÎ-TASAVVUFÎ TÜRK EDEBİYATI
Originally posted on Edebi Günlüklerim:
xvıı. yüzyılda Osmanlı Devleti duraklama ve gerileme belirtileri gösterse de edebiyat gelişmeye devam etti. Dinî-tasavvufî Türk edebiyatı da bu alanda gelişimini sürdürdü. Diğer yıllara göre sayı olarak fazla olan tekkelerde ilahiler söylenmeye devam edip Yunus tarzı ilahiler bu yüzyılda da söylenerek varlığını güçlendirdi. xvıı. yüzyılda hece ile söylenen…
XVI. YÜZYIL DİNÎ-TASAVVUFÎ TÜRK EDEBİYATI
Originally posted on Edebi Günlüklerim:
xvı. yüzyılda Yunus Emre tarzının büyük etkileri vardır. Şairimizin ilahilerine benzetilerek söylenen eserler Anadolu’nun her köşesinde sevilerek söylenmiştir. Bu yüzyılda Gülşenî tarikatının kurucusu Şeyh İbrâhim Gülşenî’nin; Melâmiyye-i Bayramiyye tarikatına mensup Ahmed-i Sârbân ve Halvetiyye tarikatı mensuplarından Vahib Ümmî, Ümmi Sinan önemli şairlerdir. xvı. yüzyılda bu isimlerin yanında Şeyh…
XV. YÜZYILDA DİNÎ-TASAVVUFÎ TÜRK EDEBİYATI
Originally posted on Edebi Günlüklerim:
xv. yüzyılda dinî-tasavvufî Türk edebiyatı, çeşitli coğrafyalarda bulunan Türk toplulukları arasında dini, fikri ve mimari açıdan gelişmeye devam etti. Bu edebiyatın merkezden çevrelere doğru yayılmasında sayıları sürekli artan tekke ve mescitlerin büyük bir etkisi oldu. Hacı Bektaş Veli, Mevlana ve Yunus Emre gibi mutasavvıfların meydana getirdikleri zenginleştirilmiş tasavvufi…
NİYÂZÎ-İ MISRÎ
Asıl adı Mehmet olan Niyazî-i Mısrî, Malatya’nın Soğanlı köyünde 12 Rebiu’l-evvel 1027/1617 tarihinde dünyaya geldi. Babası, Ali Çelebi ise Soğancızade lâkabıyla tanınan ve Malatya’ya başka bir yerden gelmiş Nakşibendiye tarikatına intisap etmesiyle bilinen biridir. Mehmet Niyazi ,kardeşi Ahmet ile birlikte medreseye devam ederek İslami konulardaki bilgisini artırır. Küçük yaştan itibaren tasavvufa ilgi duyan Mehmet Niyazi“NİYÂZÎ-İ MISRΔ yazısının devamını oku
SİNAN ÜMMÎ
Daha çok Sinan Ümmî adıyla tanınan şairin asıl adı Yûsuf Sinan’dır. Halvetiye tarikatının yiğitbaşı koluna mensuptur. Sinan Ümmî, büyük mutasavvıf-şair Niyazî-i Mısri’nin şeyhidir. Sinan Ümmî’nin doğum tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte Şeyhi Eroğlu Nuri’nin 1604 tarihinde vefat ettiği bilindiğine göre kendisinin 35-40 yıl önce doğduğu tahmin edilir. İçeriğinde Dini-tasavvufi öğeler taşıyan şiirlerinde bazen Sinan Ümmî“SİNAN ÜMMΔ yazısının devamını oku
ÂDEM DEDE
Âdem Dede’nin doğum yılı tam olarak bilinmemekle birlikte 17. yüzyılın ilk yarısında vefat ettiği tahmin edilir. Âdem Dede Antalya’da Çavuşoğulları olarak tanınmış varlıklı bir aileye mensup olduğu ve Antalya’da bulunduğu dönemlerde, Antalya Mevlevî tekkesi şeyhi Zincirkıran Mehmet Dede’ye intisap ettiği bilinir. Âdem Dede sonraki dönemlerde Konya’da Bostan Çelebi’nin daha sonra İstanbul’da Mevlevî şairi İsmâil Ankaravî’nin“ÂDEM DEDE” yazısının devamını oku
MUHYİDDİN ABDAL
Muhyiddin Abdal, 15. yüzyılın sonları ile 16. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı bilinen önemli bir şairdir. Muhyiddin Abdal’ın hayatı ve kişiliği hakkında geçmişte pek fazla bilgi bulunmasa da son dönemlerde yapılan bazı araştırmalar vardır. Bayram Durbilmez tarafından 1998 yılında ”Muhyiddin Abdal divânı (inceleme-tenkitli metin)adında bir Doktora Tezi ”yapılmıştır. Bu sebeple büyük şairimizin hayatı, eserleri ve kişiliği“MUHYİDDİN ABDAL” yazısının devamını oku
Kul Himmet
Kul Himmet, 16. yüzyılın ikinci yarısıyla 17. yüzyılın başlarında yaşadığı tahmin edilen Alevi- Bektaşi edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Kul Himmet’in türbesi Tokat’ın Alamus ilçesine bağlı Varzıl/Görümlü köyü’ndedir. Torunları da hâlâ bu köyde yaşamaktadır. Tokatta bulunan Şahinli aşireti Kul Himmet’in ocağıdır. Kul Himmet’in ölümünün ne zaman ve nasıl olduğu hakkında bir bilgi ve belge olmadığından kendi“Kul Himmet” yazısının devamını oku
PÎR SULTAN ABDAL
Pîr Sultan Abdal, 16. yüzyılın sonu ile 17. yüzyılın başlarında yaşamış önemli bir şairdir. Doğum ve Ölüm tarihi hakkında kesin bilgiye sahip olunmamakla birlikte doğum yeri Sivas’ın Yıldızeli kazasına bağlı Banaz köyünde doğdu. Vefatı ise yine dünyaya geldiği yer olan Sivas’ta vefat etti. Pîr Sultan Abdal’ın şiirlerinde genel konu; Allah, Hz. Muhammed, Hz. Ali, Hz.“PÎR SULTAN ABDAL” yazısının devamını oku
Edebi Günlüklerim 