Edebigünlüklerim

ÂŞIK VİRÂNÎ

Şairimizin hayatı hakkında pek fazla bilgi bulunmamakla birlikte 17. yüzyılda yaşadığı kabul edilir. Eserlerinden alınan bilgilere göre Aşık Virânî, Hurûfilik inancına bağlı bir Bektaşî babası olup ‘Virânî, Aşık Virânî, Virânî Baba’ gibi takma adlar kullanmıştır. Aşık Virânî, Bektaşi geleneğinde ;Hatayî, Nesîmî, Fuzulî, Yeminî, Kul Himmet ve Banazlı Pir Sultan Abdal’la birlikte yedi büyük şairlerden biri“ÂŞIK VİRÂNÎ” yazısının devamını oku

KUL NESÎMÎ

Kul Nesîmî’nin hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamakla birlikte hece ölçüsüyle yazdığı şiirlere bakarak onun 17. yüzyılda yaşadığı, iyi bir eğitim gördüğü, kültürlü ve usta bir derviş-şair olduğu görünür. Burada önemli bir noktayı belirtecek olursak, Alevî-Bektaşî şairi olan Kul Nesîmî’yi, 1404 yılında Bağdat’ta derisi yüzülerek öldürülen Azeri şairi Kul Nesîmî ile karıştırılmamalıdır. Bu iki önemli şair“KUL NESÎMÎ” yazısının devamını oku

NİYÂZÎ-İ MISRÎ

Asıl adı Mehmet olan Niyazî-i Mısrî, Malatya’nın Soğanlı köyünde 12 Rebiu’l-evvel 1027/1617 tarihinde dünyaya geldi. Babası, Ali Çelebi ise Soğancızade lâkabıyla tanınan ve Malatya’ya başka bir yerden gelmiş Nakşibendiye tarikatına intisap etmesiyle bilinen biridir. Mehmet Niyazi ,kardeşi Ahmet ile birlikte medreseye devam ederek İslami konulardaki bilgisini artırır. Küçük yaştan itibaren tasavvufa ilgi duyan Mehmet Niyazi“NİYÂZÎ-İ MISRÎ” yazısının devamını oku

SİNAN ÜMMÎ

Daha çok Sinan Ümmî adıyla tanınan şairin asıl adı Yûsuf Sinan’dır. Halvetiye tarikatının yiğitbaşı koluna mensuptur. Sinan Ümmî, büyük mutasavvıf-şair Niyazî-i Mısri’nin şeyhidir. Sinan Ümmî’nin doğum tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte Şeyhi Eroğlu Nuri’nin 1604 tarihinde vefat ettiği bilindiğine göre kendisinin 35-40 yıl önce doğduğu tahmin edilir. İçeriğinde Dini-tasavvufi öğeler taşıyan şiirlerinde bazen Sinan Ümmî“SİNAN ÜMMÎ” yazısının devamını oku

ÂDEM DEDE

Âdem Dede’nin doğum yılı tam olarak bilinmemekle birlikte 17. yüzyılın ilk yarısında vefat ettiği tahmin edilir. Âdem Dede Antalya’da Çavuşoğulları olarak tanınmış varlıklı bir aileye mensup olduğu ve Antalya’da bulunduğu dönemlerde, Antalya Mevlevî tekkesi şeyhi Zincirkıran Mehmet Dede’ye intisap ettiği bilinir. Âdem Dede sonraki dönemlerde Konya’da Bostan Çelebi’nin daha sonra İstanbul’da Mevlevî şairi İsmâil Ankaravî’nin“ÂDEM DEDE” yazısının devamını oku

MUHYİDDİN ABDAL

Muhyiddin Abdal, 15. yüzyılın sonları ile 16. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı bilinen önemli bir şairdir. Muhyiddin Abdal’ın hayatı ve kişiliği hakkında geçmişte pek fazla bilgi bulunmasa da son dönemlerde yapılan bazı araştırmalar vardır. Bayram Durbilmez tarafından 1998 yılında ”Muhyiddin Abdal divânı (inceleme-tenkitli metin)adında bir Doktora Tezi ”yapılmıştır. Bu sebeple büyük şairimizin hayatı, eserleri ve kişiliği“MUHYİDDİN ABDAL” yazısının devamını oku

Kul Himmet

Kul Himmet, 16. yüzyılın ikinci yarısıyla 17. yüzyılın başlarında yaşadığı tahmin edilen Alevi- Bektaşi edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Kul Himmet’in türbesi Tokat’ın Alamus ilçesine bağlı Varzıl/Görümlü köyü’ndedir. Torunları da hâlâ bu köyde yaşamaktadır. Tokatta bulunan Şahinli aşireti Kul Himmet’in ocağıdır. Kul Himmet’in ölümünün ne zaman ve nasıl olduğu hakkında bir bilgi ve belge olmadığından kendi“Kul Himmet” yazısının devamını oku

PÎR SULTAN ABDAL

Pîr Sultan Abdal, 16. yüzyılın sonu ile 17. yüzyılın başlarında yaşamış önemli bir şairdir. Doğum ve Ölüm tarihi hakkında kesin bilgiye sahip olunmamakla birlikte doğum yeri Sivas’ın Yıldızeli kazasına bağlı Banaz köyünde doğdu. Vefatı ise yine dünyaya geldiği yer olan Sivas’ta vefat etti. Pîr Sultan Abdal’ın şiirlerinde genel konu; Allah, Hz. Muhammed, Hz. Ali, Hz.“PÎR SULTAN ABDAL” yazısının devamını oku

VÂHİB ÜMMî

Vâhib Ümmî’nin asıl adı Abdulvahhab-ı Elmalı’dır. Doğum yılı net olarak bilinmemekle beraber ölüm yılı 9 Mart 1595 olarak kaydedilir. Şeyh Abdulvahhab, Halveti tarikatının Yiğitbaşı(orta kol) şubesini oluşturan Yiğitbaşı Ahmet Şemseddin Marmaravi’nin halifesidir. Vâhib Ümmî, çeşitli mahlaslar kullanmış bir şairdir. Bunlar; Vâhibi, Vehâb, Vehabî, Vâhâb, Vehhâb, Vâhib Ümmî olmak üzere altı tanedir. Bunların yine yanında; dermend,“VÂHİB ÜMMî” yazısının devamını oku

AZİZ MAHMUD HÜDAYİ

Aziz Mahmud Hüdayi, 1541 yılında Koçhisar ‘da doğdu. 1628 yılında İstanbul/Üsküdar’da vefat etti. Aziz Mahmud Hüdayi; Alim, mutasavvıf, şair ve Celvetiye tarikatının kurucusudur. Hüdayi, kendisinin Cüneyd-i Bağdadi neslinden geldiğini bildirir. Eğitim hayatı yani ilk tahsili babası Feyzullah bin Mahmud’un yanında başladı. Daha sonra İstanbul’a geldiğinde Molla Nasırzade’nin derslerine devam etti. Aziz Mahmud Hüdayi, Molla Nasırzade’nin“AZİZ MAHMUD HÜDAYİ” yazısının devamını oku