Karaca Oğlan’ın ününden yararlanmak isteyen bazı âşıklar, çeşitli yollarla onu ve şiirlerini kendi memleketlerine götürmüşler ve aynı mahlası almışlardır. Şiirlerin bağlandığı yerleşim bölgeleri zamanla Karaca Oğlanla ilgili ürünleri kendilerinin diye kabul ettirmiş ve o eserler de bir âşığa mal edilmiştir. Bu sebepten dolayı Türkiye içinde ve dışında Karaca Oğlan mahlaslı birden fazla âşık vardır. XVI.Yüzyıl“DİĞER KARACA OĞLANLAR” yazısının devamını oku
Kategori arşivleri: âşıklık geleneği
KARACA OĞLAN
Karaca Oğlan’ın doğum ve ölüm tarihleri hakkında net bilgi olmamakla birlikte bazı araştırmacıların yapmış olduğu farklı yöntemlerle bu tarihleri belirlemişlerdir. Araştırmacılara göre doğum tarihi 1015 (1606), 1045 (1636) yıllarını uygun bulurken vefat tarihi için de 1090 (1679),1100(1689) yıllarını uygun bulmuşlardır. Karaca Oğlan’ın asıl adı konusunda farklı görüşler bulunur ; Mehmet, Hasan, Halil ve Smayıl(İsmail) gibi“KARACA OĞLAN” yazısının devamını oku
ERÇİŞLİ EMRAH
Erçişli Emrah’ın doğum ve ölüm tarihi hakkında kesin bir bilgi yoktur. Bugün hayatı hakkındaki bilgiler, hayatı etrafında oluşan Erçişli Emrah ve Selvihan hikayesi ile bir iki küçük belgeye dayanmaktadır. Âşık ve halk hikayecilerinin anlattığına göre Erçişli Emrah Âşık bir babanın çocuğudur ve pir elinden bade içmiştir. Vefatı hakkındaki bilgiler hayatı etrafında oluşan hikâyeden ve son“ERÇİŞLİ EMRAH” yazısının devamını oku
XVII.YÜZYIL ÂŞIKLARI VE İZ BIRAKAN TEMSİLCİLERİ
Bu yüzyılda yaşayan âşıklardan: Âşık Ömer, Karaca Oğlan, Erçişli Emrah ve Gevheri gibi önemli âşıkları tanıtmaya çalışacağım. ÂŞIK ÖMER Doğum ve ölüm tarihi hakkında ki bilgiler pek sağlıklı değildir. Âşık Ömer’e Konya ilinin Hadim ilçesinin Gözleve (Korualan) köyü, Aydın ili ve Kırım’da Gözleve(Eupatoria) adıyla bilinen yerleşim birimi sahiplenmektedir. Kırım’da Gezleve adıyla bilinen Karadeniz sahilindeki köyde“XVII.YÜZYIL ÂŞIKLARI VE İZ BIRAKAN TEMSİLCİLERİ” yazısının devamını oku
XVII.YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ
XVII. yüzyıl âşık edebiyatı döneminin en güçlü dönemlerinden olup önemli sayıda âşık yetişmiştir. Bu âşıklar arasında bir kısmının hayatı ve şiirleri hakkında fazla örneğe rastlanmazken bir kısmının da yüzlerce şiiri günümüze kadar ulaşabilmiştir. Bu yüzyılın âşıkları, toplumun her kesimi tarafından kabul görürken eserleri de günümüze kadar hem sözlü hem de yazılı kaynaklarda ulaşabilmiştir. Bu âşıklar“XVII.YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ” yazısının devamını oku
XVI.YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ
XVI. yüzyıl divan şiiri alanında önemli temsilciler vardır. Bunlardan bazılarını sayacak olursak Bâkî, Fuzûlî, Nev’î, Rûhî, Hayâlî, Figanî, Zâtî … gibi şairlerdir. Tasavvufi Türk Halk Edebiyatı alanında ise Ahmedi Sârban, Üftade, Pir Sultan Abdal ve Ümmî Sinan gibi önemli şairler yetişmiştir. XVI. yüzyılda elimizde fazla şiiri olmayan pek çok aşık yetişmiştir. Bu âşıklar arasında Armutlu,“XVI.YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ” yazısının devamını oku
XIV. YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ
Bu yüzyılda Âşık Paşa, Kadı Burhaneddin, Ahmedi Dâî, Gülşehrî ve Nesîmî gibi divan şiiri alanında büyük temsilciler vardır. XIV. yüzyılın Tasavvufi Türk Halk Edebiyatı alanında önemli temsilciler ise Kaygusuz Abdal, Sait Emre vb. XIV. yüzyılın ilk âşığının Baykan(Bıkan) adlı şair olduğunu M.Fahrettin Çelik(Kırzıoğlu) belirtir. Bu şairin sadece bir tane eseri bulunmuştur. Fakat bu eserde doğum“XIV. YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ” yazısının devamını oku
XIII. YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ
XIII. yüzyılda divan şiiri tarzında eserler veren şairler görülmeye başlar. Bu şairleri sayacak olursak Farsça yazan Mevlâna Celâleddin-i Rûmî, Türkçe yazan şairler de Şeyyad Hamza, Sultan Veled, Ahmet Fakih ve Hoca Dehhânî sayılabilmektedir. Bu yüzyılda tasavvufi Türk halk edebiyatının en önde gelen isimlerinde biri Yunus Emre’dir. Sade dili ve farklı ifade tarzıyla hem kendi döneminde“XIII. YÜZYIL ÂŞIKLARI VE ÖZELLİKLERİ” yazısının devamını oku
ÂŞIKLAR BAYRAMI VE ÂŞIKLAR ŞÖLENİ
XX. yüzyıl âşık edebiyatının oluşmasında Konya Âşıklar Bayramı’nın etkisi oldukça fazladır. Vefat etmiş olan ve yaşayan bazı âşıklarımız kendilerinin yetişmesinde ve tanınmasında Konya Âşıklar Bayramı’nın büyük payı olduğunu dile getirmişlerdir. Konya Âşıklar Bayramı, bir dönem Selçuk Üniversitesi tarafından düzenlenmiş olsa da tekrardan Konya Kültür ve Turizm Derneği ve Konya Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’na devredilmiştir. Günümüzde hala“ÂŞIKLAR BAYRAMI VE ÂŞIKLAR ŞÖLENİ” yazısının devamını oku
ÂŞIK KOLLARI
Âşık kolunun şu şekilde tanımı yapılacak olursa ”çıraklık geleneği içinde, birbiri ardınca yetişen âşıklar tarafından, odak hüviyetindeki usta âşığa bağlılık duyarak, ona ait üslup, dil, ayak, ezgi, konu, hatıralar ve hikâyelerin devam ettirildiği mektep” (kaya 2007: 92) olarak tanımlanmaktadır. Âşık kolunun en önemli özelliği usta-çırak ilişkisi içerisindeki bağın devam ettirilmesidir. Gelenek bu şekilde devam ettirildiğinde“ÂŞIK KOLLARI” yazısının devamını oku
Edebi Günlüklerim 